Een land op een kruispunt

Nepal werd eens gezien als een regionaal uitzondering. Relaties tussen dezelfde geslachten zijn niet strafbaar. Het Hooggerechtshof besloot in 2007 LGBTQ+-rechten te beschermen. Paspoorten kunnen een derde geslachtsaanduiding hebben. Op papier ziet dit veelbelovend uit.

Maar de politieke situatie verschoof in 2024 en 2025. Een nieuwe conservatieve coalitie kwam aan de macht. In mei 2026 drongen mensenrechtenorganisaties aan op bescherming van LGBTQ+-rechten. Het Hooggerechtshof had het leger eerder bevolen huwelijken tussen dezelfde geslachten legaal te maken. Die uitspraak is niet uitgevoerd.

Het verschil tussen wet en dagelijkse praktijk is groot. Dit verschil is belangrijk voor reizigers.

Wat zeggen de cijfers?

Het 2024-rapport van ILGA World plaatst Nepal in een middencategorie. Relaties tussen dezelfde geslachten zijn legaal. Er is geen erkenning van partnerschappen op nationaal niveau. Antidiscriminatiebescherming bestaat deels, maar wordt inconsistent toegepast.

Het ministerie van Buitenlandse Zaken adviseert voorzichtigheid in Nepal. Openlijke genegenheid tussen stellen van hetzelfde geslacht kan negatieve aandacht trekken. Dit geldt vooral buiten Kathmandu. Het Britse ministerie merkt op dat opvattingen op het platteland conservatief blijven.

De plaatselijke organisatie Blue Diamond Society documenteerde 47 gevallen van geweld tegen LGBTQ+-personen in 2023. Dit getal onderschat waarschijnlijk de werkelijkheid. Veel incidenten worden niet gemeld door wantrouwen in de politie.

In Kathmandu bestaat een kleine maar zichtbare LGBTQ+-gemeenschap. De stad organiseert jaarlijks een Pride-evenement. Buiten de hoofdstad neemt zichtbaarheid sterk af. Het land is 80 procent landelijk. Daar zijn opvattingen heel anders.

Praktische veiligheidstips vóór je reis

Voordat je de grens overgaat

Nepal voert geen systematische controles uit op de grens. Risico's bestaan echter in gedeelde accommodatie. Verwijder of log uit Grindr en vergelijkbare apps. Verplaats ze naar een verborgen map of ander apparaat.

Controleer je social media-profielen. Verwijder locatiegegevens van posts in Nepal. Zet Instagram en Facebook op prive vóór vertrek. Een zichtbaar profiel kan problemen veroorzaken.

In je hotel

De meeste hotels in Kathmandu accepteren stellen zonder problemen. Trekhut en pensions op het platteland zijn anders. Boek van tevoren. Gebruik geslachtsneutraal taalgebruik in boekingsberichten. Vraag rechtstreeks om een tweepersoonsbed.

Vermijd foto's die een relatie tussen dezelfde geslachten duidelijk maken. Het gaat niet om schaamte. Het gaat om het voorkomen van wrijving.

In het openbaar

Hand in hand lopen is niet illegaal. Dit zal blikken trekken buiten toeristengebieden. In kleine bergdorpen kan dit vijandige situaties veroorzaken. Gebruik je oordeel op basis van de omgeving.

Fysieke genegenheid tussen mannen heeft hier soms andere betekenis. Mannelijke vrienden lopen vaak hand in hand. Dit betekent niet dat stellen onzichtbaar zijn. Het betekent dat context ertoe doet.

• Vermijd openlijk kussen buiten LGBTQ+-vriendelijke gelegenheden
• Gebruik LGBTQ+-vriendelijke gastenverblijven van internationale platforms
• Wees voorzichtig tijdens religieuze festivals als conservatisme meer zichtbaar is
• Draag altijd een kopie van je boeking met je mee

Bij een incident

Neem eerst contact op met Blue Diamond Society. Bereik hen via +977-1-4268305. Zij hebben ervaring met buitenlandse gasten. Zij hebben juridische contacten.

De Nederlandse ambassade in Kathmandu behandelt consulaire zaken. Sla dit op: +977-1-5523423.

Britse onderdanen bellen de Britse ambassade: +977-1-4237100. Amerikaanse onderdanen bereiken de Amerikaanse ambassade via +977-1-4234000.

Het politieoptreden bij LGBTQ+-incidenten is inconsistent. Sommige agenten zijn begripvol. Anderen niet. Blue Diamond Society adviseert hen eerst te bellen.

Moet je gaan?

Nepal straft relaties tussen dezelfde geslachten niet. Kathmandu biedt echte mogelijkheden. Trekkingroutes gaan door conservatieve landelijke gebieden. Het verschil tussen hoofdstad en platteland is groot.

De huidige politieke onzekerheid is reëel. De regering voldoet niet aan de rechterlijke uitspraak. Mensenrechtenorganisaties houden dit nauw in de gaten. Dit maakt Nepal niet gevaarlijk als Saoedi-Arabië. Het betekent dat juridische bescherming minder solide is.

Reizigers in Kathmandu en vaste trekhutjes hebben beheersbare risico's. Reizigers naar afgelegen gebieden moeten routes onderzoeken. Terughoudendheid is niet optioneel in Nepal. Het is praktisch noodzakelijk.